Welkom

Op de website van Factor70.nl Hét platform voor de 70+ vrouw van nu.

Regio

Wil je de landelijke of regionale rubrieken bekijken? Kies rechtsbovenin de gewenste regio.

Zoeken

Kun je iets niet vinden? Zoek dan met de knop onderin.

Veel leesplezier

Wil je graag op de hoogte worden gehouden? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

door Machteld van Soest

Jeanette Winterson: ‘De passie’

In september kwam de boekenclub weer bij elkaar. Machteld van Soest doet verslag van de bespreking van een boek van de Engelse schrijfster Jeanette Winterson. ‘De passie’ van Jeanette Winterson is een boek dat allerlei vragen oproept, terwijl je het ook zou kunnen zien als een sprookje voor grote mensen. De schrijfster geniet inmiddels een grote faam. Je zou haar kunnen vergelijken met Margaret Atwood, die ook magisch-realistische literatuur schrijft. Bij Winterson gaat het vaak over (gender)identiteit, over spanning tussen fictie en werkelijkheid, en over ruimte en tijd die ook buiten de werkelijkheid kunnen liggen.

We maken in het boek kennis met Henri, die in Frankrijk opgroeit in de 18e eeuw. Hij sluit zich aan bij het leger van Napoleon. Later leren we ook Villanelle kennen. Zij groeit op in Venetië in dezelfde tijd. Een wonderlijke vertelling ontrolt zich. Henri groeit op in een idyllisch Frans dorpje in een bijzonder gezin. Hij wordt de kok van Napoleon, die vooral van kip houdt. Hij is Napoleon lange tijd zeer trouw en reist met hem in een tocht vol ontberingen naar Moskou. Elke dag roostert hij kippetjes voor zijn idool. Villanelle is een echte Venetiaanse. Ze is een gondeliersdochter. Zonen van gondeliers hebben in dit verhaal zwemvliezen tussen hun tenen, maar Villanelle heeft dat, als enige vrouw, ook. Dat is niet de enige aanwijzing dat het in dit boek ook gaat over de fluïde grenzen tussen mannelijkheid en vrouwelijkheid. Villanelle ontmoet een vrouw waar ze haar hart aan verliest. Dat moet je trouwens in dit boek, hoe onvoorstelbaar ook, letterlijk opvatten. Deze vrouw is getrouwd; complicaties te over dus. Villanelle beweegt zich in de wereld van de gokkers, in de nachtwereld van Venetië.

Zowel Henri als Villanelle ontmoeten wonderlijke, sprookjesachtige figuren. Wat te denken van Patrick die samen met Henri in het leger van Napoleon zit en die zulke scherpe ogen heeft dat hij vanaf Boulogne de maden in het brood in Engeland kan zien. En van de zwerfster die toekomst kan voorspellen en die een krans van rattenstaarten in haar haar heeft? Henri en Villanelle ontmoeten elkaar in Rusland en lopen naar Venetië terug. Een echte relatie kunnen ze niet opbouwen omdat Villanelle haar hart kwijt is en ook omdat ze getrouwd is.

Wintersons taal is prachtig. Sommige zinnen kunnen zo op een tegeltje: “Wat is geluk anders dan het talent om ongeluk uit te buiten?’, ‘De steden van het innerlijk staan op geen enkele kaart’, ‘Er zijn vrouwen van allerlei slag, en het zijn niet allemaal vrouwen’, en ‘Ik kan wel zien, maar ik gebruik mijn ogen niet’. Smullen voor taalliefhebbers! Het boek leest trouwens als een trein.

In onze discussie ging het over passie, en wat dit in het boek betekent, over de verhouding tussen liefde en passie, en over de titel van het boek.

Na afloop van onze bespreking lazen we het gedicht van Gerrit Kouwenaar: ‘Ik heb nooit’, hierbij de zachtaardige Henri in gedachten. Henri, die zijn verstand verliest en zijn dagen moet slijten ver van de bewoonde wereld. Hij ontdekt op p. 211 dat er een groot verschil is tussen liefde en het bedenken van een geliefde, tussen liefde en passie.

Heb je ook iets bijzonders gelezen en wil je erover vertellen?

Mail je leeservaring naar machteldvansoest@gmail.com.

Gelderland